آجر اصفهان

منظور از آجر اصفهان چیست ؟

آجر اصفهان گل پخته شده در اندازه و شکل های گوناگون می باشد . آجر اصفهان در صنعت ساختمان سازی کاربرد دارد و در ایران با استاندارد 5/5*11*22 تولید می گردد .

آجر آبخوار :

آجر آبخوار یا همان آجر سیراب شده است . برای از بین بردن گرد آجر و پیوند خوردن بهتر آن به ملات ، آن را در آب قرار می دهند تا آب بکشد .

آجر آبساب :

آجر آبساب ، آجری که زبری و خشنی حاصل از تیشه داری آن با گرد آجر ، آبساب شده است .

آجر اسفنجی :

آجر اسفنجی ، آجرهایی با خلل و فرج که از آجر معمولی توپر سبک تر است .

تعریف آجر بهمنی :

آجر بهمنی ، نوعی آجر ماشینی صاف ، سرخ و سوراخدار که امروزه بیشتر برای نماسازی به کار می رود .

آجر پا باریک :

آجر پا باریک ، آجری که دو سر آن یک اندازه نیست .

آجر پزکیست :

کسی که شغلش ساخت و پخت آجر اصفهان است .

تعریف آجر پیش بر :

آجر پیش بر ، آجری که قبل از پخت، به صورت دلخواه شکل داده شده باشد .

آجر تخت :

آجرهای با ابعاد بزرگ که برای فرش کردن کف مسجد به کار می رود .

آجر تراش :

نوعی آجر اصفهان ، که قبل از پختن خشت ، آن را آبساب کرده و لبه ها و گوشه های آن را یکنواخت و تند و تیز می کنند . پخت آجر به این صورت ، برای صرفه جویی در هزینه تیشه داری و آبساب کردن مناسب بوده . اما این شیوه در سال های اخیر ، به دست فراموشی سپرده شده . برای نماسازی آجری ، از روش تیشه داری و آبساب کردن استفاده می گردد . زیرا در روش آجر تراش ، حرکت ها و شیارهای حاصل از آبمال و آبساب کردن ، بر سطح خشت باقی می ماند . در حالی که در روش تیشه داری پس از آبساب کردن با کف مال ، از بین می رود .

آجر تراشه :

آجر تراشه و ساییده ، که برای زینت بیشتر در نمای ساختمان نصب می گردد .

آجر جوش :

آجر جوش ، آجر بسیار پخته و ناصاف و تیره رنگ که از ته کوره به دست آمده و بیشتر در پی های ساختمان به کار می رود .

آجر چله یا چوله:

آجر چله آجر جوش ذوب شده .

آجر چهارگوش :

آجر چهارگوش ، آجر ایرانی ، آجری که طول و عرض آن مساوی باشد .

آجر چینی :

آجر چینی یا آجر کاری ، نوع و شکل چیدن آجرها روی هم در مقاطع و نما .

آجر ختایی :

آجر ختایی آجری است که بزرگتر از آجر معمولی و کوچک تر از آجر نظامی باشد .

آجر دمبی :

آجر دمبی نوعی آجر ذوزنقه ای برای ساختن بدنه ها و سطوح منحنی .

آجر دو قدی :

آجر دو قدی ، آجری کاملاً پخته ، یکپارچه و سخت است . هرگاه با یک آجر دیگر به آن ضربه ای وارد آید ، صدای مشخص و زنگداری ایجاد می کند .

آجر ، باید از تاب فشاری خوبی برخوردار باشد . میانگین تاب فشاری گسیختگی آجرهای ماشینی از 100 کیلوگرم بر سانتی متر مربع کمتر نباشد . این ویژگی برای آجرهای ماشینی نباید از 80 کیلوگرم بر سانتی متر مربع کمتر باشد . میزان جذب آجر نباید از 30 درصد وزن آجر تجاوز کند . و لازم است که در برابر یخبندان مقاومت کافی داشته باشد . آجرهای نما باید مشخصات بیان شده برای آجر معمولی را داشته باشد . روداری آن نباید از 7 میلی متر برای ضخامت ، 2 میلی متر برای پهنا و 3 میلی متر برای طول آجر تجاوز کند .

آجر زنجاب :

آجری که پس از مدتی قرار گرفتن در آب ، دیگر حباب نداده و به اصطلاح از جوش می افتد . چنین آجری به راحتی با ملات پیوند می خورد .

آجر سانتی :

نوعی آجر نما با ضخامت 5/2 و 3 سانتی متری .

آجر سبز زرد :

آجر سبز زرد ، نوعی آجر پخت کوره‌های قدیمی .

آجر سرو ته باریک :

آجر سرو ته باریک ، آجری که یک سر ان دارای ضخامت عادی و سر دیگر آن ، باریک شده است .

آجر سفال :

آجر سفال ، نوعی آجر ماشینی حفره دار برای نفوذ بیشتر ملات .

آجر سه سانتی :

آجر سه سانتی ، نوعی آجر کم عرض برای نما سازی .

آجر سیمانی :

آجر سیمانی ، آجری که از دو قشر زیرین و رویه تشکیل شده است .  قشر زیرین یا آستر ، مثل قشر زیرین آجر موزاییک است . قشر رویه را از مخلوط سیمان پرتلند ، ماسه تمیز و خشک یا پودر مرمری سازند . حداکثر نسبت حجمی پودر مرمر به سیمان در روشهای گوناگون متفاوت است .

آجر فرش :

آجر فرش ، کف سازی با آجر ، ساخت کف پوش با آجر ، خیابان یا سطح کف اتاقی که با آجر پوشیده شده باشد .

آجر فشاری :

آجر فشاری ، نوعی آجر سخت که با کوفتن گل در قالب تهیه می شود . ابعاد تقریبی این آجر 22*11*5 سانتی متر است .

آجر فلکه :

آجر فلکه ، آجر تراشی که دو مثلث از دو گوشه آن بریده شده باشد . آجر نیم گرد ، آجری که به دو صورت کمانی از دایره برش خورده است .

آجر قرمز :

آجر قرمز ، از آجرهای نامرغوب سرخ رنگ که در بخش های داخلی دیوار به کار می رود .

آجر قزاقی :

آجر قزاقی، نوع آجر با ابعاد تقریباً 20*10*5 سانتی متر است . نوعی آجر مستطیل شکل مرغوب برای استفاده در نماسازی .

آجر قفلی :

آجر قفلی ، آجر به صورت L برای نشستن چهارچوب به در و پنجره های چوبی در آجرهای نبش .

آجر :

آجر قلمی ، آجری که از طول نصف شده است .

آجر قناس :

آجر قناس ، آجری که به صورت لچکی و مثلث بریده شده باشد .

آجر کاردی (لب کاردی) :

آجر کاردی (لب کاردی) ، جری که از یک طرف دارای ضخامت معمولی است . ولی طرف دیگر آن تقریباً حدود نیم سانتیمتر است .

آجر کاری خُفته و رُفته :

آجر کاری خُفته و رُفته ، نوعی خاص از نحوة نماسازی با آجر ، که بعضی از آن ها در سطح پایین و بعضی دیگر در سطح بالا قرار می گیرند . به بیان دیگر با هم اختلاف سطح دارند .

آجر کاشی :

آجر کاشی ، تلفیق آجر بدون لعاب و کاشی خای لعاب دار الوان به صورت معرق .

آجر کلاغ پر :

آجر پرکلاغی ، آجری که یک گوشة آن به اندازه ضلع کوچک آجر قطع شده باشد .

آجر لعابدار :

آجر لعابدار از مصالح تزیینی ، آجری که قسمت خارجی آن لعاب داده شده باشد .

آجر ماسه آهکی :

از اختلاط گرد آهک زنده با ماسه سیلیسی یا ماسه سیلیکاتی تهیه می شود .  مواد یاد شده را به نسبت وزنی 1 به 8 تا 1 به 12 درهم می آمیزد . سپس روی آن ، کمی آب اضافه می کنند . خمیر ماسه آهک را در قالب های فولادی می ریزند . آن را تحت فشار 400 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع شکل می دهند . آن گاه قالب ها را به مدت 4 تا 8 ساعت در استوانه های فولادی ته بسته در محیطی دارای بخار آب 180 تا 200 درجه و در فشار 8 تا 12 اتمسفر قرار می دهند .

در این وضعیت ، مخلوط ماسه آهک به سیلیکات کلسیم تبدیل می شود . محصول نهایی را به نام آجر ماسه آهکی به بازار عرضه می کنند . تا هنگامی که استاندارد ملی ایران در این زمینه منابعی را تهیه و تدوین نکرده . ویژگی های این آجر را باید مطابق با ویژگی های مندرج در استانداردهای معتبر بین المللی در نظر گرفت .

آجر مشمس:

آجری که در آفتاب خشک شده باشد .

آجر موزائیک :

آجری که از دو قشر زیرین و رویه تشکیل می شود .

قشر زیرین یا آستر ، مخلوی است از سیمان پرتلند و ماسه شسته گرد گوشه( رودخانه ای یا معدنی) یا تیز گوشه (شکسته)، به قطر 5 میلیمتر ، با نسبت حجمی 1 واحد سیمان 3 واحد ماسه شسته .

قشر رویه ، که در معرض سایش قرار دارد و از دانه دانه شود و فاقد ترک های مویی، شوره (سفیدک)، لب بریدگی و تابیدگی باشد .

آجر نره :

آجری که در برابر درجه حرارت های بالا مقاومت زیاد داشته باشد . در ساختمان اجاق ها ، کوره ها و شومینه ها به کار می رود .

آجر نسوز :

آجر نسوز آجری که از اکسید منیزیم و برخی از سیلیکات های دیر گداز ساخته شده است . این آجر در برابر حرارت شدید مقاومت داشته . در ساختمان کوره ها و به خصوص کوره های ذوب فلزات به کار می رود.

آجر نظامی :

نوعی از آجر به اندازة چهار آجر معمولی با ابعاد تقریباً 45*25*6 سانتی متر .

آجر نما :

بنایی که تزیینات بدنة آن با آجر اجرا شده است . آجری که برای پوشش نمای ساختمان به کار می رود .

شکل و اندازه آجرهای موزائیک و سیمانی :

آجرهای موزائیک و سیمانی ممکن است به شکل های مربع ، مستطیل و یا چند ضلعی ساخته شوند . ولی اغلب آن ها را به شکل مربع و به ابعاد اسمی 10*10 ، 15*15 ، 20*20 ، 25*25 ، 30*30 ، 5*50 سانتیمتر به بازار عرضه می کنند .

ضخامت آجرهای موزائیک چهارضلعی باید حدود 10 درصد بزرگترین فاصله دو ضلع مقابل باشد . اختلاف موجود بین حداکثر و حداقل ضخامت در نقاط مختلف یک آجر موزائیک یا سیمانی نباید ، از 6 درصد حداکثر ضخامت آن بیشتر باشد .

آجر یال :

آجری که در رأس قوس ، طاق ها و کنج حاصل از به هم رسیدن دو زاویه دو سوی طاق را با مقطعی مثلثی پر می کند .

تعاریف کوتاه از آجر اصفهان :

آجر دوبر
آجر نبش ستون
آجر زرد
نوعی آجری زیبا و با دوام 
آجر سه قدی
¾ آجر
آجر شستی
½ کلوک
آجر کاری مضرس
آجر کاری با نقوش دندانه دار 
آجر کلوک
½ آجر
آجر گری
آجرکاری با آجر فشاری
آجر مُهری
آجر کوچک منقوش
آجر نیمه
½ آجر